چه بخوریم و چه چیزهایی را موقتاً کمتر یا حذف کنیم؟
این راهنما برای بیماران رینوپلاستی نوشته شده است و هدف آن ارائه توصیههای ساده، علمی و کاربردی برای کمک به تأمین مواد مغذی، آبرسانی مناسب، ترمیم بافت و کاهش عوامل تشدیدکننده ناراحتی و تورم است. دستور جراح شما، بهویژه در صورت وجود بیماری زمینهای یا داروهای خاص، بر این توصیههای عمومی مقدم است.
اصل کلی تغذیه بعد از عمل
بعد از جراحی، بدن برای ترمیم بافت به انرژی، پروتئین، ویتامینها، مواد معدنی و مایعات کافی نیاز دارد. راهنماهای تغذیه جراحی بر شروع و ادامه تغذیه خوراکی در اولین زمان قابلتحمل و پرهیز از کمخوری طولانی تأکید میکنند. بنابراین هدف، «رژیم سخت» نیست؛ بلکه یک رژیم متعادل و قابلتحمل است.
۲. چه غذاهایی بیشتر بخوریم؟
الف) پروتئین؛ مهمترین گروه برای ترمیم بافت
پروتئین برای ساخت کلاژن، ترمیم زخم و حفظ توده عضلانی ضروری است. در هر وعده غذایی یک منبع پروتئینی داشته باشید.
- تخممرغ
- مرغ و بوقلمون کمچرب
- ماهی
- گوشت کمچرب
- ماست و لبنیات کمنمک
- پنیر کمنمک
- عدس، لوبیا و نخود؛ در صورت تحمل گوارشی
ب) میوه و سبزیجات؛ منبع ویتامینها و فیبر
میوهها و سبزیجات متنوع، ویتامین C، کاروتنوئیدها، فولات، پتاسیم و فیبر فراهم میکنند. ویتامین C در ساخت کلاژن نقش دارد و دریافت کافی فیبر به پیشگیری از یبوست کمک میکند.
- پرتقال، نارنگی، کیوی و توتها
- فلفل دلمهای، بروکلی و کلمها
- گوجهفرنگی و سبزیهای برگ سبز
- هویج، کدو و سایر سبزیجات رنگارنگ
- میوههای تازه بهجای آبمیوههای بسیار شیرین
ج) مایعات؛ آب را فراموش نکنید
در صورت نداشتن محدودیت پزشکی برای مصرف مایعات، آب و نوشیدنیهای بدون الکل را بهطور منظم مصرف کنید. هدف این است که دچار تشنگی و کمآبی نشوید. اگر پزشک برای بیماری قلبی، کلیوی یا شرایط دیگر محدودیت مایعات تعیین کرده است، همان دستور را رعایت کنید.
د) کربوهیدراتهای باکیفیت و چربیهای مفید
- نان سبوسدار، جو دوسر، برنج و سیبزمینی در مقدار متعادل
- آجیل و مغزها در مقدار مناسب، ترجیحاً بدون نمک
- روغن زیتون و سایر منابع چربی غیراشباع
۳. چه چیزهایی را کمتر یا موقتاً حذف کنیم؟
الف) غذاهای بسیار شور و پرنمک
مصرف زیاد سدیم میتواند احتباس مایع را بیشتر کند. کاهش غذاهای پرنمک، بهخصوص در روزهای ابتدایی، میتواند به کنترل تورم کمک کند.
- چیپس، پفک و تنقلات شور
- فستفود و غذاهای فرآوریشده
- سوسیس، کالباس و گوشتهای فرآوریشده
- کنسروها و سوپهای آماده پرنمک
- ترشیها، خیارشور و سسهای شور
- مغزها و تخمههای بسیار شور
ب) الکل
در دوره پس از عمل، الکل را بدون اجازه جراح مصرف نکنید. الکل میتواند با برخی داروهای مسکن یا آرامبخش تداخل داشته باشد و مصرف آن در دوره نقاهت انتخاب مناسبی نیست. زمان مجاز بازگشت به الکل باید با توجه به داروها و وضعیت فردی توسط جراح تعیین شود.
ج) غذاهای بسیار تند، تحریککننده یا بسیار داغ
این موارد برای همه بیماران ممنوع نیستند، اما در روزهای اول ممکن است باعث آبریزش بینی، عطسه، سوزش یا ناراحتی شوند. اگر غذای تند باعث تحریک بینی شما میشود، آن را موقتاً کنار بگذارید. غذا و نوشیدنی را در دمایی مصرف کنید که برای شما راحت باشد.
د) غذاهای سفت و نیازمند جویدن زیاد در روزهای اول
بهویژه اگر جراحی همراه با اصلاح تیغه یا اقدامات داخل بینی انجام شده باشد، جویدن شدید ممکن است ناراحتکننده باشد. در چند روز نخست، غذاهای نرم و راحتالبلع انتخاب مناسبی هستند؛ سپس با بهتر شدن وضعیت، به رژیم معمول برگردید.
- سوپ، آش کمنمک و غذاهای نرم
- تخممرغ، ماست و پورهها
- برنج نرم، سبزیجات پخته و گوشت یا مرغ نرم و ریشریش
هـ) خوراکیهای بسیار شیرین و نوشیدنیهای قندی
نیازی به حذف کامل قندهای غذایی نیست، اما بهتر است نوشابه، آبمیوه صنعتی، شیرینی و تنقلات قندی جای غذای اصلی و منابع پروتئین و ریزمغذیها را نگیرند.
۴. درباره آناناس، آب آناناس، بروملین و مکملها
آناناس یک میوه مغذی است و میتوان آن را در یک رژیم متعادل مصرف کرد؛ اما نباید به آن بهعنوان درمان قطعی تورم یا کبودی بعد از رینوپلاستی نگاه کرد. شواهد مربوط به مصرف بروملین یا مکملهای گیاهی برای کاهش تورم و کبودی قطعی و یکدست نیست و برخی مکملها ممکن است با داروها یا خطر خونریزی تداخل داشته باشند. بنابراین بدون تأیید جراح، بروملین، آرنیکا، ویتامین E، روغن ماهی یا سایر مکملهای «ضدکبودی» را خودسرانه شروع نکنید.